Cmentarz katolicki w Chojnie n/Wartą, gmina Wronki
Obecny teren parafii Chojno od wieków należał do parafii i kościoła w Biezdrowie (do 1919 roku), mieszkańcy Chojna byli chowani na cmentarzu w Biezdrowie. Chojno w latach 1900-1919 liczyło około 1200 mieszkańców. W okresie zimy był poważny problem z przewiezieniem trumny ze zwłokami przez rzekę z powodu kry i zamarzniętej Warty i odległości do Biezdrowa (8 km), dlatego zaszła pilna potrzeba powstania cmentarza w Chojnie.
Cmentarz parafialny został założony w 1917 r., spoczywają na nim mieszkańcy Chojna i nie tylko. Wśród nazwisk na nagrobkach można znaleźć wiele osób zasłużonych dla kraju, regionu i chojeńskiego środowiska.
Znajduje się tu grób: posła Sejmu Dzielnicowego, który odbył się w 1918 roku – Wojciecha Nowaka, uczestnika wojny bolszewickiej Szczepana Piątka, którego zwłoki jako jedynego z poległych chojanów znalazły się w ziemi rodzinnej. Napis na nagrobku wykutym z piaskowca brzmi: „Za wolność ojczyzny poświęciłem moje życie, proszę o modlitwę”.
Spoczywają tu; uczestnicy powstania wielkopolskiego, warszawskiego, budowniczy kościoła w Chojnie Andrzej Skrzypczak, przyboczny wabiarz zwierzyny leśnej Prezydenta R.P. Ignacego Mościckiego – leśniczy z Tomaszewa Stefan Zieliński, wieloletni ks. proboszcz parafii chojeńskiej Stanisław Lis, poeta ludowy Czesław Tomaszewski i wiele innych osób zasłużonych na trwałe wpisanych w historię wsi Chojno.
Wymieniony cmentarz jest dla nas miejscem szczególnym, zarówno miejscem pochówku, jak i świadectwem naszej historii. Ciekawym elementem cmentarza jest ażurowe ogrodzenie, wykonane z czerwonej cegły, nadaje tej nekropoli szczególny charakter.
Kalendarium cmentarza w Chojnie n/Wartą
W latach 1900-1917 mieszkańcy Chojna podjęli starania za pośrednictwem parafii katolickiej w Biezdrowie o powstanie cmentarza w Chojnie.
28 czerwca 1917 r. - wydzielono grunt leśny Nadleśnictwa Bucharzewo w celu utworzenia cmentarza ewangelickiego w Chojnie podległego parafii ewangelickiej w Wartosławiu.
07 sierpnia 1917 r. - wydzielono grunt leśny w celu utworzenia cmentarza katolickiego w Chojnie podległego parafii katolickiej w Biezdrowie. Protokół z 31 sierpnia 1917 r.(641/17 III B. c.4.)
17 września 1917 r. - Ministerstwo Rolnictwa, Domen i Lasów w Berlinie wyraziło zgodę dla Rejencji Królewskiej w Poznaniu i Nadleśnictwa Bucharzewo na sprzedaż Radzie Parafialnej w Biezdrowie działki o powierzchni 1,0005 ha, za cenę 100 marek, "sto marek", w celu utworzenia cmentarza katolickiego w Chojnie. (Odpis akt 135/18 III.B.c.4.)
30 listopada 1917 r. - Nadleśniczy Nadleśnictwa Bucharzewo informuje Radę Parafialną w Biezdrowie: Jak poinformowała już Radę Parafialną Rejencja Królewska w Poznaniu, zakup gruntu pod cmentarz w Chojnie został zatwierdzony. Pozostałe formalności w tej sprawie zostaną załatwione później. Rozpoczęto wycinkę drzew z przedmiotowego terenu. Nie wnoszę sprzeciwu z naszej strony, jeśli pochówki odbędą się nawet teraz w pilnych przypadkach. W tym przypadku proszę jedynie o wcześniejsze powiadomienie leśniczego Woydta z Chojna - Urzędnika Stanu Cywilnego w Chojnie.
22 grudnia 1917 r. - Ks. Administrator Kornel Metelski z Biezdrowa otrzymuje pozwolenie od Kurii Arcybiskupiej w Poznaniu na chowanie ciał zmarłych w Chojnie i sąsiedztwie, chociaż parcela ta nie jest jeszcze poświęcona na cmentarz.
24 grudnia 1917 r. - Lekarz Okręgowy-Powiatowy w Szamotułach wydał pozytywną opinię w sprawie lokalizacji cmentarza w Chojnie w odległości 80 m od wsi ze względu na warunki geologiczne, jak również nie stwierdził zagrożeń dla studni wody pitnej we wsi.
25 lutego 1918 r. - pierwszy pochówek na cmentarzu katolickim w Chojnie n/Wartą - tą osobą była Regina Drozd urodzona w Chojnie w 1844 r. zmarła w Chojnie 23 lutego 1918 r.
06 marca 1918 r. - zawarto umowę kupna działki leśnej pod cmentarz Katolicki w Chojnie n/Wartą pomiędzy Rejencją Królewską w Poznaniu a Parafią Rzymskokatolicką w Biezdrowie za kwotę 100 M "sto marek".
24 sierpnia 1918 r. - w Sądzie Rejonowym we Wronkach podpisano Akt Notarialny w sprawie nabycia działki leśnej pod cmentarz w Chojnie od Lasów Królewskich na rzecz parafii Rzymskokatolickiej w Biezdrowie.
26 września 1918 r. - Kuria Arcybiskupia w Poznaniu wydała zgodę na poświęcenie cmentarza katolickiego w Chojnie n/Wartą księdzu dziekanowi Dr. Sypniewskiemu z Ostroroga.
07 lipca 1920 r. - zostaje zatwierdzony przez Kurię Arcybiskupią w Poznaniu (po licznych wcześniejszych uwagach) szczegółowy plan cmentarza w Chojnie n/Wartą z podziałem na kwatery dla dorosłych i dzieci do lat 9. Na planie zostały wyznaczone ganki główne z podaniem ilości grobów w rzędzie jak również został wyznaczony obszar niepoświęcony.
08 marca 1936 r. - przeprowadzono zbiórkę publiczną na wykonanie bramy i furtek oraz budowę opłotowania ceglanego jak przy kościele (lista darczyńców w dokumentach) - łącznie zebrano 84,36 zł. Powyższa kwota wystarczyła na wykonanie filarów ceglanych bramy wjazdowej i furtek na cmentarz.
1948 r. od maja do września wybudowano obecny płot ceglany przy drodze i od strony wsi z cegły zakupionej z rozbiórki starych budynków w Rzecinie. W tym celu ks. Posmyk zorganizował na dużą skalę zwózkę cegły zaprzęgami konnymi przez 56 gospodarzy chojeńskich, którzy posiadali konie (lista uczestników w dokumentacji).
1952 r. - wybudowano studnie z kręgów betonowych oraz zamontowano pompę do podlewania kwiatów na nagrobkach
1972 r. - wykonano płot ze sztachet olchowych na podmurówce betonowej i słupków betonowych od strony Lasów Państwowych
10 października 1987 - Wojewódzki Konserwator Zabytków Województwa Pilskiego założył kartę zabytku Nr 21911 dla cmentarza katolickiego w Chojnie - wykonano dokumentację fotograficzną.
1998 r. - doprowadzono sieć wodociągową do cmentarza i wykonano przyłącze wodne z punktem czerpania wody przy krzyżu.
12 listopada 2006 r. - cmentarz katolicki w Chojnie został wpisany do rejestru zabytków Województwa Wielkopolskiego: nr rej. 473/Wlkp./A
2007 r. - budowa chodników z kostki brukowej na cmentarzu w Chojnie
2011 r. - budowa drogi asfaltowej i chodnika oraz parkingu przy cmentarzu w Chojnie
2016 r. - przeprowadzono remont ogrodzenia od strony Lasów Państwowych, wymieniono przęsła drewniane na metalowe z paneli ogrodzeniowych.
2021 r. - budowa oświetlenia ulicznego przy parkingu cmentarza w Chojnie z funduszu sołeckiego.
2022 r. - wykonano nową bramę wjazdową (ozdobną) i dwie furtki na cmentarz z kształtowników stalowych. Poprzednia była drewniana.
Kalendarium w opracowaniu na podstawie materiałów żródłowych. Jarosław Mikołajczak
up